Chủ Nhật , 21 Tháng Một 2018
Home / Trồng trọt / Cây ăn trái / Cây Bơ / Tổng quan về Cây Bơ và những yếu tố cần thiết để trồng Bơ

Tổng quan về Cây Bơ và những yếu tố cần thiết để trồng Bơ

Bơ có thể ăn tươi, dùng làm kem, bánh sandwiches hay dùng làm các món ăn nhanh,… Trước đây ở Đông Nam Á cũng như ở Việt Nam trái bơ ít được ưa thích nhưng ở các nước Âu, Mỹ đây là loại trái cây rất được ưa chuộng do giá trị dinh dưỡng và mùi vị của nó.

Giới thiệu chung về Cây Bơ

Cây bơ có nguồn gốc ở Mexico, được người pháp trồng nhiều ở nước ta vào những năm 1940, hiện nay bơ được trồng ở nhiều tỉnh thành trong cả nước, tập trung nhiều ở các tỉnh như Lâm Đồng, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đồng Nai, Daklak, Phú thọ. So với các loại cây ăn quả khác bơ là loại cây dễ trồng, khả năng thích nghi rộng, chống chịu khá với các bất lợi của môi trường như hạn hán, gió, đất nghèo dinh dưỡng. Ngoài vấn đề về dinh dưỡng, bơ còn là một loại trái cây khá an toàn, do có vỏ dày nên hạn chế được các loài sâu hay côn trùng chích hút, thuốc bảo vệ thực vật rất ít được dùng cho cây bơ

Cây bơ (Avocado hay Avocatier) có tên khoa học là Persea americana thuộc họ  Quế (Lauraceae). Cây gỗ, lá có phiến bầu dục, cành con có lông mịn, dưới lá có màu xanh hơi mốc, cuống lá dài 1,5-2 cm, hoa màu vàng, lưỡng tính, 6 phiến hoa, bao phấn màu đỏ. Quả hình lê, có giá trị dinh dưỡng cao (cho nhiều calo, chứa nhiều vitamin). Quả nếu thu hái quá non sẽ không chín được. quả loại anh hay tím đều giàu dinh dưỡng. Chọn quả chín bằng cách sờ ngoài thấy hơi mềm và ngửi có mùi thơm.

Bơ là một trong những loại cây ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao nhất, giàu năng lượng (trung bình 245 calo/100g thịt trái), hàm lượng chất béo cao (26,4g/100g) chứa nhiều vitamin A (0,17mg), vitamin B, vitamin E và nhiều chất bổ dưỡng khác có lợi cho sức khỏe con người. Nghiên cứu của Koch, F.D,1983 cho rằng hàm lượng dầu tổng số trong thịt trái bơ rất cao chỉ sau trái oliu và hàm lượng dầu trong trái bơ có thể làm giảm cholesterol trong máu. Vitamin E trong bơ có tác dụng bảo vệ các axit chống lại sự oxy hóa, nhờ đó làm chậm quá trình lão hóa của tế bào giúp làn da tươi sáng và căng hơn. Dầu trái bơ còn được dùng làm xà phòng hảo hạn hay các loại mỹ phẩm cao cấp.

Cây bơ là một loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, hiện đang được nghiên cứu và nhân rộng trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, có rất nhiều giống bơ khác nhau và tùy vào từng giống bơ sẽ thích nghi với điều kiện sinh thái khác nhau, tùy nhiên đặc điểm thực vật của cây bơ đều không hề thay đổi. Hiểu rõ những đặc điểm thực vật học của cây bơ như chế độ ra cành, cấu tạo hoa, thời gian nở hoa và thu quả cũng như cấu tạo của quả bơ sẽ giúp bà con điều chỉnh chế độ chăm sóc và dễ dàng nâng cao năng suất hơn.

Đặc điểm yêu cầu sinh thái của cây bơ

Tại Việt Nam hiện nay cây bơ có thể trồng được tại nhiều vùng miền khác nhau. Tuy nhiên để cây bơ cho năng suất cao và chất lượng tốt nhất , thì Tây Nguyên vẫn là vùng trồng thích hợp hơn cả, đặc biệt là trên đất đỏ Bazan tầng canh tác dày, thoát nước tốt, có hàm lượng dinh dưỡng trong đất cao.

Vùng đất trồng bơ

Đất đỏ bazan ở tây nguyên rất phù hợp với cây bơ. Thời điểm ban đầu cây Bơ chỉ được trồng trong pham vi từ 8 – 24 vĩ độ Bắc với cao độ từ 0 đến 2.500m so với mực nước biển. Ngày nay cây Bơ được trồng trong phạm vi 40 vĩ độ Bắc cho đến 39 vĩ độ Nam ở những vùng có lượng mưa từ 200mm đến trên 2.000mm, nhưng năng suất chất lượng sản phẩm thì không như nhau

Nhiệt độ thích hợp

Các vùng trồng Bơ chính trên thế giới có nhiệt độ trung bình hàng năm giao động trong phạm vi 14 – 250C, trung bình nhiệt độ  tháng lạnh nhất là 2,6 – 170C, trung bình nhiệt độ của tháng nóng nhất 14 – 250C.

Khả năng thích nghi nhiệt độ khác nhau rõ rệt tùy theo từng chủng và giống bơ. Các giống lai giữa các chủng hầu hết có phạm vi thích ứng nhiệt độ rộng.

Chọn nơi trồng

Cây Bơ khá nhạy cảm với điều kiện khí hậu, đất đai. Năng suất thấp chủ yếu do khí hậu, còn sinh trưởng kém chủ yếu do đất.

Tại Việt Nam hiện nay cây Bơ có thể trồng được tại nhiều vùng miền trên cả nước. Tuy nhiên để cây trồng cho năng suất cao và chất lượng ngon, Tây Nguyên vẫn là vùng trồng thích hợp hơn cả, đặc biệt là trên đất đỏ Bazan tầng canh tác dày, thoát nước tốt, chất hữu cơ cao

Bên cạnh đó trên những chân đất phù hợp trồng cây dài ngày như cà phê, cao su, cao cao, điều, sầu riêng… cũng có thể trồng được cây Bơ.

Đặc tính sinh thái của từng loại

Cây bơ có rất nhiều giống thuộc các chủng khác nhau .

Về nhiệt độ: cây bơ có nguồn gốc ở các xứ nhiệt đới Trung Mỹ, phân bố ở độ cao dưới 1.000 – 2.700 m.

Mỗi giống có yêu cầu về nhiệt độ khác nhau.. Tuy nhiên, người ta tạm chia các giống bơ ra thành 5 nhóm căn cứ vào sức kháng lạnh như sau:

– Nhóm chịu lạnh rất giỏi: có Lula, Taylor…

– Nhóm chịu lạnh giỏi: có Nabal, Hall, Tonnage…

– Nhóm chịu lạnh khá: Booth 8, Monroe, Wagner, Choquette…

– Nhóm chịu lạnh kém: Booth 7, Waldin, Hickson, Collinson, linda…

– Nhóm chịu lạnh rất kém: Pollock, Trap…

Độ Ẩm: lượng mưa tối thích cho cả năm là 1.000 – 1.500mm. Khi bơ ra hoa, nếu gặp trời mưa dầm, ẩm độ không khí quá cao, hoa sẽ rụng nhiều. Do đó, bơ cần có một mùa khô mát để ra hoa đậu quả tốt. Mưa nhiều vào mùa quả chín cũng làm giảm chất lượng quả, hàm lượng dầu không cao.

Gió: Cây bơ có gỗ dòn, chống gió yếu nên vấn đề trồng cây che chắn gió có tác dụng hạn chế đổ gãy đồng thời giảm tốc độ bốc thoát hơi nước vào mùa ra quả (mùa khô) để cây không bị rụng trái. Gió còn làm trái cọ sát lẫn nhau, cọ sát với lá, cành gây ra bệnh sinh lý làm giảm giá trị trái bơ.

Đất đai: có thể trồng bơ trên nhiều loại đất khác nhau: đất sét pha cát, đất pha sét, đất thịt nặng. Nhưng vấn đề đặc biệt cần lưu ý là đất phải thông thoáng, dễ thoát nước, giầu chất hữu cơ. Lớp đất thông thoáng thoát thủy phải sâu ít nhất là 90 cm. Đất có mạch nước ngầm thấp sâu ít nhất là 2m, vì trong thời kỳ đầu sinh trưởng, rễ bơ ăn cạn, cây vẫn phát triển tốt nhưng càng về sau, bộ rễ ăn càng sâu, gặp đất úng thủy, rễ phát sinh nấm Phytophthora làm chết cây.

Chú ý: Cần đủ nước từ khi cây đậu quả cho tới khi quả già.

Khi vào thời điểm cây ra hoa nếu gặp mưa to sẽ làm giảm năng suất vì khó truyền thụ phấn.
Nếu lượng mưa nhiều (trên 300 mm/ tháng), thoát nước kém rất dễ gây bệnh thối rễ.
Độ ẩm không khí thích hợp khoảng 70 – 80%, quá ẩm dễ gây bệnh trên lá và quả như: đốm lá, ghẻ quả, thán thư, bọ trĩ, rệp mềm.

Đặc điểm lý tính:

Đất trồng cây bơ phải đáp ứng các điều kiện như: rút nước nhanh, không ngập, hoặc úng tạm thời, thoáng khí giúp trao đổi oxy với bề mặt, có tầng canh tác dày:

Tối thiểu khoảng 2m
Nếu ở vùng nhiều mưa dễ gây ngập úng tối thiểu khoảng 1,5m
Ở vùng mưa trung bình; tối thiểu 1,0m
Ở vùng khí hậu bán khô hạn Không có tầng sét, tầng kết von quá cạn; tầng đất quá mỏng kém thoát nước có thể lên luống.

Đặc điểm hóa tính:

Độ pH từ 5,0 – 6,5, nếu đất quá chua thì dùng vôi để cải tạo
Không bị nhiễm mặn, kiềm.
Chất khoáng phải đầy đủ và cân đối.
Chất hữu cơ tầng đất mặt trên 2%.
Yêu cầu lý tính đất rất quan trọng trong kỹ thuật trồng bơ vì khó cải tạo trong thời gian ngắn. Các chất khoáng và hữu cơ có thể sớm bổ sung, điều chỉnh.

Gió, ánh sáng và các điều kiện thời tiết

Đặc điểm cây Bơ khi ra quả thì không chịu được gió mạnh gây rụng quả, gió còn gây cọ sát cành và quả làm tổn thương vỏ quả dẫn đến khó tiêu thụ trên thị trường. Gió khô nóng có thể làm khô héo hoa, hạt phấn không thể nẩy mầm, cây đậu quả kém

Nếu sương mù nặng và thường xuyên có thể gây cháy mép lá.

Ánh sáng: Cần trên 2.000 giờ nắng/ năm. Nắng to gây sém, nám quả, cành, thân.

Mưa đá gây hỏng tán cây, rụng quả.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *